Een icoon maakt zich op voor haar eeuwfeest: De restauratie van de reddingboot 'Insulinde'
Nederland en het water zijn al eeuwenlang onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het water als bron van inkomsten, maar ook als vijand. Een vijand die niet alleen gewonnen land terug eiste, maar ook vaak de hoogste prijs vroeg: mensenlevens. Die haat/liefdeverhouding met het water heeft Nederland vele mooie dingen gebracht. Niet in de laatste plaats een reddingmaatschappij die al meer dan twee eeuwen internationaal in hoog aanzien staat. Inclusief zijn schepen natuurlijk. Eén daarvan zou uitgroeien tot een waar icoon: de ‘Insulinde’. Een schip dat wordt gerestaureerd om zo in vol ornaat volgend jaar haar eeuwfeest te kunnen vieren.
Een revolutionair ontwerp
De ‘Insulinde’ is in 1927 gebouwd door de firma Gebroeders Niestern te Delfzijl naar een revolutionair idee van redder Mees Toxopeus. Dankzij een combinatie van een stalen romp, geavanceerde compartimentering en een baanbrekende ‘kieptanksysteem’ zou dit de eerste reddingboot ter wereld worden die zichzelf na omslaan weer kon oprichten. Bij kapseizen vult de kieptank zich automatisch met water, waardoor het schip omrolt en zichzelf weer opricht. De ‘Insulinde’ heeft de status van varend monument en is geregistreerd bij de Federatie Varend Erfgoed Nederland.
Het idee
Het idee voor een zelfrichtende reddingboot ontstond in 1921. Nadat de reddingmaatschappijen in één jaar drie reddingboten verloren, waarbij twaalf redders om het leven kwamen, schreef Mees Toxopeus een brief aan de Noord- en Zuid-Hollandsche Redding Maatschappij waarin hij zijn idee toelichtte. Zijn visie leidde tot een innovatief ontwerp met een hooggeplaatste kieptank en een zware ballastkiel.
Reddingsperiode
Na haar proefvaartperiode arriveerde de ‘Insulinde’ op 8 juli 1927 in het Friese Oostmahorn, waar ze tot 1965 in dienst is geweest. De boot werd in die tijd een varende legende vanwege de spectaculaire reddingen onder leiding van schipper Mees Toxopeus. Ze heeft 341 vaartochten gemaakt waarbij in totaal 332 mensen zijn gered.
In 1949 kreeg het schip groot onderhoud, waarbij onder andere de Kromhout-motoren werden vervangen door de huidige Gleniffer 120 pk 6-cilinder motoren. Deze motoren werden bekostigd uit de actie ‘Geschenk van Friesland’ geïnitieerd door de Leeuwarder Courant.
Na haar operationele carrière kwam de ‘Insulinde’ na verschillende omzwervingen in 2006 in handen van het Nationaal Reddingmuseum. Vrijwilligers restaureerden het schip in 2009–2010 en zorgen sindsdien voor het onderhoud, demonstraties en vaardagen voor publiek.
Restauratieproject
Tijdens de terugreis van SAIL Amsterdam 2025 deden zich technische problemen voor. Om schade te voorkomen werd het schip direct uit de vaart genomen. Een uitgebreide inspectie leidde tot het besluit een nieuw restauratietraject te starten.
Het project richt zich op een levensduurverlenging van minstens 25 jaar en omvat onder meer de restauratie van de Gleniffer-dieselmotoren (waarbij ze onder meer geschikt worden gemaakt voor HVO), het herstel van verschillende boordinstallaties en een grondige cascorestauratie. Het werk wordt uitgevoerd door een gespecialiseerd team van een hoofdaannemer (Damen Shipyards, Den Helder), diverse bedrijven die onderdelen sponsoren en ervaren museumvrijwilligers, ondersteund door een onafhankelijke expertisecommissie. De financiering komt uit subsidies, sponsoring, crowdfunding en eigen middelen.
Wie een bijdrage wil leveren aan de redding van de ‘Insulinde’ kan dat doen door op onderstaande button te klikken.
Met een doorlooptijd van negen maanden is het project zo gepland dat de ‘Insulinde’ in 2027 in volle glorie haar honderdjarig jubileum kan vieren en weer getoond kan worden als icoon van de Nederlandse reddinggeschiedenis.
Sponsoren
- Damen Den Helder: hoofdaannemer die de ‘Insulinde’ een half jaar sta-plaats in een van de loodsen verleent.
- Spaarnestad Motorenrevisie: motorrevisie van de Gleniffer motoren.
- Lammes Jachttechniek: verzorgt een nieuw dek op de brug.
- Braspenning Group: conservering van romp en dek.
- Piet Brouwer Elektrotechniek: aanpassen en vernieuwen van de elektrische installatie.
Meewerkende Fondsen:
- Nut van ’t Algemeen
- Dioraphte
- Het Cultuurfonds
- Hendrik Muller Fonds
- Het Mondriaan Fonds