Masterplan voor een emissieloze maritieme sector (“Maritiem Masterplan”)

Het Maritiem Masterplan is de ambitie van de Nederlandse maritieme sector voor de systeemverandering naar een emissieloze en digitale sector. Onderdelen van het plan zijn – naast de R&D-agenda – 20 launching customer schepen van de Koninklijke Marine en de Rijksrederij, de ontwikkeling en bouw van 30 civiele emissieloze schepen, slimme en schone productie van deze schepen en aansluiting van human capital. Uitvoering van het plan levert breed beschikbare kennis en ervaring op van en met nieuwe technologieën. Daarmee versterken we het concurrentievermogen van onze sector en ons land en leveren we een substantiële bijdrage aan de klimaatdoelstellingen.

 

Achtergrond

Met 21.555 bedrijven, een toegevoegde waarde van 23,5 miljard euro en 266.650 werkzame personen is de maritieme sector van groot economisch belang. Ook zijn schepen essentieel voor de infrastructuur voor transport, hernieuwbare energie, kustbescherming en maritieme veiligheid en daarmee onmisbaar voor de strategische autonomie van Nederland en Europa.

Tegelijkertijd staan wij voor een enorme verduurzamingsopgave. De maritieme sector is globaal gezien voor bijna 3% van de CO2-uitstoot verantwoordelijk. Emissieloze oplossingen zijn essentieel om klimaatverandering tegen te gaan, maar technisch en financieel niet beschikbaar en betaalbaar. Dit komt door de meerprijs van emissieloze technologie, de nog zeer beperkte toepasbaarheid van emissieloze technologie aan boord van schepen en de hoge kosten van alternatieve brandstoffen. Daarnaast bestaat het risico dat de Nederlandse maakindustrie haar marktpositie verliest door concurrentie uit lageloonlanden, doordat het ontwerp en de bouw van schepen verdeeld is over veel verschillende scheepstypen die elk hun eigen oplossingen vereisen en doordat het benodigde menselijk kapitaal onvoldoende is voorbereid op de transitie. Tenslotte dreigt de strategische autonomie van de Nederlandse maritieme sector af te nemen door het verdwijnen van kennis en kunde naar het buitenland.

Doel

Om deze uitdagingen aan te gaan hebben wij het Maritiem Masterplan bedacht. Hiermee maken wij als sector duurzaam en digitaal het verschil. We willen de meerkosten van emissieloze schepen reduceren, de ‘valley of death’ voor implementatie van emissieloze technologie doorbreken en de bouwkosten van schepen reduceren met arbeidsproductiviteitverhogende technologieën. Emissieloze schepen worden zo betaalbaar en de Nederlandse maritieme sector wordt koploper in de maritieme energietransitie.

Programma’s

Het Maritiem Masterplan bestaat uit 3 programma’s:
  1. Het kennisecosysteem programma dat de benodigde slimme en emissieloze technologie ontwikkelt in brede consortia met kennisinstellingen en industrie en daarna verspreid via gerichte human capital activiteiten en sociale innovatie.
  2. Het demonstratie programma dat zorgt voor demonstratie van deze technologieën in alle sectoren waarin de Nederlandse sector actief is met een launching customership programma van 20 schepen van de Koninklijke Marine en de Rijksrederij, en een demonstratieprogramma van 30 civiele nieuwbouw schepen en retrofits.
  3. Het proeftuinen programma voor digitalisering en robotisering van het ontwerp- en productieproces in de keten. Dit programma zorgt ervoor dat emissieloze schepen voor strategisch belangrijke sectoren in Nederland betaalbaar en commercieel haalbaar worden en dat Nederland koploper wordt voor maritieme klimaatdoelstellingen in Europa.

Resultaat

Gebaseerd op doorberekeningen binnen een maatschappelijke kosten-baten analyse (MKBA) verwachten wij dat het Maritiem Masterplan optimistisch tot de volgende resultaten leidt:
  • 50 emissieloze en digitale schepen
  • 20% verlaging bouwkosten,
  • 25% meer slimme emissieloze schepen gebouwd in Nederland door verbeterde concurrentiepositie,
  • 5% toename werkgelegenheid,
  • totaal € 2.200 mln. toename economisch verdienvermogen (€ 135 mln./j in 2040) en
  • € 3.600M reductie schadelijke emissies CO₂, NOx, fijnstof (CO₂ reductie 700 kiloton/j in 2040 en 15,4 megaton totaal).

RDM-subsidieregeling

Recent werd bekend dat 3 consortia van maritieme bedrijven en kennisinstellingen in totaal 52,9 miljoen toegekend hebben gekregen vanuit de RDM-subsidieregeling van het ministerie van EZK. Deze subsidie is bedoeld om teruglopende investeringen in R&D in de sectoren luchtvaart, automotive en maritiem tegen te gaan. De toekenning van de subsidie is een belangrijke eerste stap voor het realiseren van ons Maritiem Masterplan. De maritieme projecten werken aan de ontwikkeling van methanol en waterstof als alternatieve energiedragers en de eliminatie van de uitstoot van broeikasgassen van LNG-aangedreven schepen.

Download hier de kamerbrief over de uitkomsten van de RDM-subsidieregeling

Download hier de samenvattingen van de toegekende projecten

Aanvraag Nationaal Groeifonds

Naast de RDM-subsidieregeling hebben wij ook een beroep gedaan op het Nationaal Groeifonds. De aanvraag hiervoor is ingediend door het Ministerie van Defensie en wordt gesteund door de Ministeries van EZK en I&W. De uitkomsten van deze aanvraag worden in april 2022 verwacht.

Download hier de samenvatting van de aanvraag voor het nationaal groeifonds

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met info@maritiemmasterplan.nl